پایش فشار ورید مرکزی (CVP)

فشار ورید مرکزی - همیار نرس

 

فشار ورید مرکزی یا CVP چیست‌‌ ؟

CVP فشار ورید اجوف یا دهلیز راست است. چون فشار پایان دیاستول دهلیز و بطن راست برابر است، اندازه گیری CVP یک روش غیر مستقیم برای سنجش فشار پرشدگی بطن راست (پره لود) است. فشار طبیعی CVP معادل ۲-۶ میلی­متر جیوه است. فشار ورید مرکزی را می توان با قرار دادن یک کاتتر در ورید اجوف یا دهلیز راست و اتصال آن به سیستم پایش فشار، اندازه گیری کرد. CVP اغلب در پایش طولانی مدت و در ارتباط با وضعیت بالینی بیمار، با ارزش می باشد. CVP بیش از ۶ میلی متر جیوه، دلالت بر پیش بار بالای بطن راست دارد.
مشکلات زیادی باعث بالا رفتن CVP می شود اما شایع ترین آن متعاقب افزایش حجم خون (افزایش حجم مایعات در گردش) یا نارسایی سمت راست قلب است. در مقابل، CVP پایین (کمتر از ۲ میلی متر جیوه)، نشان دهنده­ی کاهش پیش بار بطن راست بوده که اغلب ناشی از کاهش حجم مایعات بدن است. کم آبی، از دست دادن زیاد خون، استفراغ یا اسهال و دریافت بیش از حد دیورتیک می تواند به کاهش حجم مایعات بدن بینجامد. این تشخیص را می توان با انفوزیون سریع وریدی که سبب افزایش یافتن CVP می شود، مورد درمان قرار داد.

قبل از قراردادن کانتر CVP، در محل باید ناحیه را طبق راهنمای پیشنهادی (CDC) آماده نمود.

ورید پیشنهادی ورید ساب کلاوین است و ورید فمورال برای این کار توصیه نمی گردد.

از ماده بی حس کننده موضعی می توان استفاده کرد. هنگام انجام این پروسیجر استریل، پزشک از یک کاتتر یک شاخه یا چند شاخه استفاده می کند و کاتتر را در قسمت بالای ورید اجوف یا در مدخل دهلیز راست قرار می­دهد. بعد از قرار دادن کاتتر در محل، آن را فیکس کرده و یک پانسمان استریل خشک روی آن قرار می­دهد. موقعیت کاتتر را با گرفتن عکس از قفسه سینه می توان تایید کرد.:

اندازه گیری CVP با استفاده از مانومتر آب:

١- ابتدا از باز بودن سه راهی اطمینان حاصل کنید. مسیر سه راهی را به نحوی انتخاب کنید که سرم به داخل رگ جریان پیدا کند. دقت کنید که مایع آزادانه در جریان باشد. در غیر اینصورت باید کاتتر را توسط یک سرنگ آسپیره نمود تا از نبودن لخته ای در سر راه اطمینان حاصل گردد.

۲- صفر خط کش CVP را هم طراز با محور فلبواستاتیک قلب تنظیم کنید. در صورتی که بیمار در وضعیت خوابیده به پشت باشد، صفر خط کش باید به موازات چهارمین فضای بین دنده ای روی خط مید آگزیلاری تنظیم شود.

٣- سه راهی را به نحوی بچرخانید که جریان مایع به طرف بیمار قطع و بین سرم و خط کش برقرار گردد. مانومتر تقریبا باید تا سطح 25CmH20 پر شود (نباید سرریز شود). برای جلوگیری از تحمیل حجم پرکنندگی خط کش در حجم خون در گردش، بهتر است سطح آن ۵-۳ سانتی متر آب بیش از حد CVP مورد انتظار پر شود.

۴- سه راهی را به نحوی بچرخانید که جریان مایع از خط کش به طرف کاتتر (بیمار) برقرار گردد. در این حالت سطح مایع داخل مانومتر باید به سرعت افت نماید و سپس در نقطه ای ثابت گردد (حداکثر یک دقیقه تامل کنید). معمولا سطح مایع با هر تنفس در داخل خط کش CVP بالا و پایین می رود.

5-خواندن CVP باید در انتهای بازدم، بعد قفسه سینه پایین آمده است صورت گیرد. در تنفس ارادی، فشار داخل توراکس در ضمن دم افت میکند و این امر موجب خواندن کاذب CVP میشود.(کمتر از مقدار واقعی). در بیماران اینتوبه که تحت ونتیلاتور هستند نیز تنفس با دستگاه منجر به افزایش فشار داخل توراکس در ضمن دم می شود و احتمالا موجب خواندن CVP در حد بالاتر از مقدار واقعی بطور کاذب می گردد. بدین علت باید CVP را حتما در انتهای بازدم خواند.

۶- سه راهی را به حالت اولیه برگردانید بطوریکه مجددا جریان سرم به داخل کاتتر صورت گیرد. در صورت دستور قطع سرم، باید کاتتر CVP را با مایع هپارینه پر نمود.(Heparin 1 unit/ml)

 

 

فشار ورید مرکزی

 

 

نکته: محور فلبواستاتیک در وضعیت خوابیده به پشت نقطه مرجع دهلیز است و محل نقطه­ی برخورد دو خط در قفسه سینه است: خط میدآگزیلاری و خطی که از میان فضای بین دنده ای چهارم کشیده می شود. محل آن با یک مارکر پوستی تعیین می­شود. سه راهی تنظیم مبدل مربوط به پایش همودینامیک قبل از انجام اقدامات فشار خون، هم سطح این نقطه قرار می­گیرد. اقدامات را می­توان با بالا آوردن سر بیمار تا 60 درجه انجام داد. با بالا آوردن سر بیمار، محور فلبواستاتیک نیز بالا آورده می­شود. بنابراین موقعیت سه راهی و مبدل باید بعد از هر تغییر پوزیشن دوباره تنظیم شود.

 

 

فشار ورید مرکزی

 

مداخلات پرستاری

تکرار اندازه گیری های CVP، مربوط به شرایط بیمار و طرح درمانی وی است. از کاتتر CVP علاوه بر اندازه گیری های فشار می­توان جهت انفوزیون مایعات وریدی، تجویز داروهای وریدی و انجام نمونه گیری های خون استفاده گردد.

 

مراقبت پرستاری بیمار با کاتتر CVP

1) بهداشت دست:

  • قبل و بعد از تماس با کاتتر به هر علت، دست ها را با آب و صابون بشویید یا با سواب­های آغشته به الكل، پاک کنید.

2) پانسمان:

  • هنگام تعویض پانسمان، دستکش های تمیز یا استریل بپوشید.
  • بین تعویض پانسمان ها، دست ها را با کلر هگزیدین بیشتر از 5/0 درصد آماده شده با الكل تمیز کنید.
  • روی ناحیه ورود کاتتر را با یک گاز استریل یا یک پانسمان شفاف غير قابل نفوذ استریل بپوشانید. اگر بیمار عرق می کند یا خونریزی یا نشت مایع سروزی دارد، باید آن را با یک پانسمان بپوشانید تا ترشحات تمام شود.
  • پانسمان گازی را هر دو روز یکبار و پانسمان شفاف را هر هفت روز یکبار یا هر وقت پانسمان مرطوب، شل یا کثیف شود، باید تعویض نمود.
  • در محل ورود کاتتر از پماد آنتی بیوتیک یا کرم استفاده نکنید.

3) محل کاتتر:

  • محل ورود کاتتر را مرتب بررسی کنید. از طریق مشاهده یا از طریق لمس پانسمان تمیز، در صورت بروز حساسیت بیمار نسبت به لمس، با وجود تب بدون منبع آشکار یا علایم دیگر عفونت موضعی یا جریان خون باید پانسمان را برای بررسی سراسری ناحیه برداشت.

4) سیستم مانیتورینگ فشار خون:

  • تمام اجزای سیستم مانیتورینگ فشار را استریل نگه دارید.
  • تمام ترانس دیوسرها، لوله ها، وسیله شستشوی مداوم و محلول شستشو هر 96 ساعت یکبار باید تعویض شود.
  • در سیستم مانیتورینگ فشار، از محلول قندی برای شستشو استفاده نکنید.

5) حمام کردن:

  • کاتتر یا محل ورود کاتتر را نباید در آب فرو برد.
  • اگر کاتتر و لوله ها را در یک پوشش ضد آب، قرار بدهید، دوش گرفتن مجاز است.

6) آموزش بیمار:

  • از بیمار بخواهید که تمام ناراحتی های مربوط به محل کاتتر را اطلاع دهد.

 

 

نظر خودتان را ارسال کنید