بیماری صرع و مراقبت های پرستاری آن

 

بیماری صرع چیست و چه مراقبت های پرستاری دارد ؟

در واقع مجموعه ای از سندرم هاست که با حملات تشنجی تکرار شونده و بدون علامت تحریک کننده مشخص می گردد.

الگوهای اختصاصی بالینی طبقه بندی کننده صرع:

1. سن آغاز          2. تاریخچه            3. سابقه خانوادگی       4. نوع حملات تشنجی

 

صرع می تواند اولیه یا ثانویه باشد.در نوع ثانویه علت صرع مشخص بوده در واقع صرع نشانه ای از یک اختلال زمینه ای دیگر مثل تومور مغزی  است.                 

* بیشترین اشکال صرع در دوران کودکی به وقوع می پیوندد.
  
* قوای عقلانی بیمار در بیماری صرع دچار اختلال نمی شود ← صرع هم معنا با بیماری یا عقب ماندگی ذهنی نیست.

 

علل ایجاد صرع :

  • آسیب دیدگی حین زایمان 
  • اشکال و اختلال در استفاده از اکسیژن در نوزادان 
  • آسیب دیدگی های سر 
  • برخی بیماری های عفونی (ویروسی ،انگلی ،باکتریایی) 
  • سمیت (مونوکسید کربن ،مسمومیت با سرب) 
  • مشکلات مربوط به جریان خون 
  • تب 
  • اختلالات تغذیه ای و سوخت سازی 
  • مسمومیت با الکل یا مواد مخدر

 

توجه : صرع همراه با تومورهای مغزی ،آبسه ها ،ناهنجاری های مادر زادی هم ایجاد می شود.

 

پاتوفیزیولوژی :

کلیه پیام ها در بدن توسط نورون ها (سلول های مغزی) و به وسیله ی تخلیه الکتروشیمیایی انرژی که در سراسر طول آن ها انجام میگیرد ،حمل می شوند.

گاهی اوقات، این سلول ها یا گروهی از سلول ها بعد از اتمام وظایف خود همچنان در حال تحریک باقی می مانند.

در خلال دوره ی تخیله ی الکتریکی ناخواسته ،بخش هایی از بدن که توسط این سلول های غیر عادی کنترل می شوند،حرکت نامتعادل از خود بروز می دهند.

دامنه ی اختلال از حالت خفیف تا ناتوان کننده متغییر بوده واغلب سبب از بین رفتن هوشیاری بیمار می شود،در صورت تخیله الکتریکی کنترل نشده مکرر←صرع رخ می دهد.

 

صرع در زنان :

زنان مبتلا به صرع اغلب در خلال دوران قاعدگی بیشتر دچار حمله می گردند.

علت : افزایش هورمون های جنسی در این دوران مربوطه است که تحریک پذیری نورون ها را در قشرمغز دچار تغییر می گردد.

* داروهای ضد تشنج می توانند اثر بخشی قرص های ضد بارداری را کاهش دهند.بنابراین باید به استفاده روش دیگر تنظیم خانواده تشویق گردند.

* بافت استخوانی در اثر مصرف طولانی مدت داروهای ضد تشنج از بین می رود،باید از نظر وجود استئوپروز بررسی شوند.

* خطر آنومالی های مادر زادی جنینی در مادران دچار صرع 2تا3 برابر بیشتراست←مادران پر خطر باید شناسایی شوند و تحت کنترل دقیق قرار گیرند.

 

ملاحظات سالمندی

بیماری مغزی –عروقی علت اصلی بروز تشنج در سالمندان به شمار می رود.

افزایش وقوع صرع در سالمندان ناشی از سکته ی مغزی ،آسیب دیدگی سر ،دمانس،عفونت ،الکلیسم و کهولت می باشد.

به تداخل داروهای مصرفی توسط سالمند، با داروهای ضد تشنج توجه شود.

در سالمندان دراثر بالا رفتن سن در عملکرد کلیه وکبد تغییرات ایجاد می شود←از نظر بروز اثرات نامطلوب و سمی داروهای ضد تشنج کنترل شوند.و همچنین از نظر استئوپروز بررسی شوند.

 

پیشگیری

آسیب دیدگی سر یکی از علل اصلی صرع است که باید از وقوع آن جلوگیری شود.

با رعایت برنامه های ایمنی و اقدامات احتیاطی در رابطه با ایمنی شغلی ،زندگی افراد را می توان نجات داد.

 

تدابیر پزشکی

در کنترل صرع باید به طور اختصاصی نیازهای هر یک از بیماران را برطرف کرد و فقط به کنترل و پیشگیری از بروز تشنج اکتفا نشود.

کنترل صرع از یک بیمار تا بیمار دیگر متفاوت است،علت:  چون برخی از اشکال صرع ناشی از صدمات مغزی و برخی دیگر در اثر تغییرات شیمیایی مغز به وجود می آید.

 

درمان دارویی

هدف از درمان: کنترل حملات همراه با بروز کمترین میزان عوارض جانبی است.

در صورت تجویز داروی مناسب و نیز مصرف صحیح آن ،حملات تشنجی در 80-70درصد بیماران کنترل می شوند.

 

نکته: درمان معمولا با یک دارو آغاز می شود و دوز آغازین دارو ومیزان افزایش آن به بروز عوارض جانبی بستگی دارد.

 

در صورتیکه با مصرف کردن یک دارو حملات کنترل نشوند یا سمیت ناشی از آن افزایش دوز را غیر ممکن می سازد ،از داروی دیگری استفاده می شود.

 

عوارض جانبی داروهای ضد صرع

ایدیوسینکراتیک یا اختلالات آلرژیک ← عمدتا به صورت واکنش های پوستی تظاهر میکند.

سمیت حاد ← در همان آغاز تجویز دارو اتفاق می افتد.

سمیت مزمن ← در مراحل بعدی روند درمان به وقوع می پیوندد.

تظاهرات مربوط به سمیت دارو گوناگون می باشد و می تواند کلیه اعضای سیستم های بدن را درگیر کند مثل هایپرپلازی لثه که در اثر استفاده طولانی مدت فنی توئین ایجاد می شود.

 

تدابیر جراحی

جراحی در مورد بیمارانی انجام می شود که صرع آن ها ناشی از تومورهای داخل جمجمه ای ،آبسه یاآنومالی های عروقی باشد.

برخی از بیماران دچار اختلالات تشنجی صعب العلاجی هستند که به دارو جواب نمی دهند.

 

نکته: اگر منشا حملات تشنجی ناحیه ای با حدود مشخص در مغزباشد که بتوان بدون بر جا گذاشتن نقایص عصبی قابل ملاحظه ای آن را بیرون آورد،در آن صورت میتوان سبب بهبود و کنترل طولانی مدت بیماری گردد،که 5 روش وجود دارد:

روش های جراحی میکروسکوپی

EEG های عمقی

سیستم های روشنایی

هموستاز پیشرفته

استفاده از داروهای تسکین دهنده اختلالات عصبی (دروپریدول،فنتانیل)

 

تعیین کننده های کانون مولد صرع

  • وسایل آزمایشگاهی اختصاصی
  • نقشه برداری الکتریکی از قشر مغز
  • واکنش بیمار نسبت به محرک ها

 

اعمال جراحی در بزرگسالان  مبتلا به صرع

در این جراحی اقدام به کاشت ژنراتوری در زیر استخوان ترقوه آن ها مینمایند.

 این وسیله در ناحیه ی گردن به عصب واگ متصل می شود ،جایی که پیام های الکتریکی به سوی مغز انتقال می یابند تا فعالیت های تشنجی را کاهش داده یا کنترل نمایند.

بیماران در زمان وقوع تشنج یا آئورا(پیش درآمد تشنج)می توانند با کمک آهنربا دستگاه مولد تحریک را فعال کنند، این تحریک کننده میتواند شدت یا طول مدت حملات تشنجی را کاهش دهد.

 

عوارض این وسیله

  • گرفتگی صدا
  • کوتاه شدن تنفس
  • سرفه

 

تشخیص پرستاری در بیماری صرع

خطر آسیب دیدگی در ارتباط با فعالیت های تشنجی

ترس در ارتباط با احتمال وقوع تشنج

کمبود آگاهی در رابطه با صرع و نحوه کنترل آن

تطابق غیر موثر در ارتباط با بروز استرس های ناشی از صرع

 

مداخلات پرستاری در بیماری صرع

  1. پیشگیری از بروز آسیب دیدگی ←باید در مورد نرده های تخت جهت اقدامات احتیاطی، از بالشتک های مخصوص استفاده کرد. 
  2. کاهش ترس از تشنج با دادن اطلاعات در مورد بیماری
  • عواملی که بروز آن ها را تسریع میکند کاهش داد:
  • آشفتگی های روحی
  • تب
  • عوامل تنش زای محیطی جدید
  • تدابیر تغذیه ای (رژیم کتوژنیک): رژیم پر پروتئین،کم کربوهیدارت
  • بیشتر از همه برای کودکانی که تشنج های با دو داروی صرع تحت کنترل قرار نگرفته ،موثر واقع می شود و گاهی اوقات در مورد بزرگسالان که تشنج آن ها به خوبی کنترل نشده درمان می شوند.
  • محرک های نوری
  • وضعیت های تنش زا
  • مصرف الکل

 

3. بهبود مکانیسم های تطابقی

4. آموزش به بیمار و خانواده

5. پایش و کنترل عوارض احتمالی

 

عارضه اصلی، صرع پایدار است و مسمومیت ناشی از دارو است

 

 

 

نظر خودتان را ارسال کنید