چگونه از سقوط سالمندان خود پیشگیری کنیم؟

 

سقوط سالمندان

پیشگیری از سقوط سالمندان

شایع ترین حادثه دوران سالمندی، سقوط (به زمین یا افتادن) است. این حادثه با افزایش سن، افزایش می یابد . عوامل خطر زمین خوردن را به ۲ گروه تقسیم می کنیم.

  • عوامل محیطی:

سطوح ناصاف، بند و طناب یا هر نوع وسیله ای که عامل گیر کردن باشد، وسایل و ابزار پراکنده در گوشه و کنار محل زندگی سالمند مثل مبلمان، میز و صندلی، نور بد و روشنایی ناکافی در محیط، قالیچه های سرخورنده (به خصوص روی سطوح سرامیک و سنگ)، استفاده از دمپایی یا کفش نامناسب،  نورپردازی منزل به صورت سایه روشن و … .  

  • عوامل خطر مربوط به فرد:

 مشکلات بینایی، عصبی، قلبی، افت فشار خون، مشکلات مفصلی و اسکلتی- عضلانی، مشکلات روانی و استفاده از بعضی داروهایی که این خطر را زیاد می‌کنند مثل خواب آورها، آرام بخش ها، ضدافسردگی‌ها یا داروهای پایین آورنده قند خون، ضد التهاب‌ها و مسکن‌ها، آنتی هیستامین‌ها و در نهایت داروهای روان‌گردان

 

 

اصول پیشگیری از سقوط در سالمندان:

  • از ورزش‌هایی که می‌تواند به حفظ تعادل بدن شما کمک کند استفاده کنید.
  • منزل و محیط اطراف خود را کنترل کنید و عواملی که منجر به زمین خوردنتان می‌شود، برطرف کنید.
  • باید مطمئن شوید تمام داروهایی را که برایتان تجویز شده، به درستی مصرف می کنید. برخی از داروها ممکن است عوارضی مانند سرگیجه، خواب آلودگی و افت فشارخون را به دنبال داشته باشند.
  • چشم‌های شما نیز باید به طور مرتب معاینه شود تا از وضعیت دید و شماره عینک اطمینان حاصل شود.
  • از صندلی با پایه ثابت برای نشستن استفاده کنید و از نشستن بر روی صندلی چرخدار اجتناب کنید.
  • از پوشیدن دمپایی نامناسب پرهیز کنید. دمپایی باید سایز پا بوده و چسبندگی خوبی را با کف زمین داشته باشد.
  • برای راه رفتن از وسایل کمکی مثل عصا و واکر به طور صحیح استفاده کنید.
  • در موقع قدم زدن به ویژه در فضای باز نزدیک به دیوار قرار بگیرید تا هنگام لغزش پا بتوانید از آن کمک بگیرید.
  • از حمل بسته‌های زیاد به طور همزمان خودداری کنید.
  • از پوشیدن لباس‌های بلند پرهیز کنید چون می‌تواند باعث برهم‌خوردن تعادلتان شود.
  • از بالا رفتن از نردبان یا ایستادن روی چهار پایه خودداری کنید و از سایرین درخواست کمک کنید.

 

پیشگیری از سقوط در راه پله:

  • کف پوش پله ها توسط گیره های مخصوص به پله ثابت گردد تا باعث سر خوردن شما نگردد.
  • در راه پله ها از نرده پله مناسب و یا میله نصب شده بروی دیوار برای کمک در بالارفتن از پله ها استفاده گردد.
  • راه پله ها از وجود هرگونه وسایل اضافی، عاری و خالی گردد.
  • در لبه پله اول و آخر از نوار رنگی استفاده گردد و یا رنگ آمیزی گردند تا پله اول و آخر از سایر پله ها مشخص گردد.
  • در راه پله ها و پاگردها هنگام بالا و پایین رفتن از روشنایی کافی و مناسب (لامپ های چشمی و اضطراری) استفاده شود.
  • هنگام بالا و پایین رفتن از پله ها حتی الامکان از مسیر نزدیک به دیوارها تردد کنید.
  • تعداد پله‌ های طبقات زیاد نباشد حتی المقدور ساختمان با آسانسور برای سالمندان در نظر گرفته شود.
  • هرگز اجسامی را که جلوی دید شما را می گیرند در هنگام بالا یا پایین رفتن از پله جابجا نکنید. گرفتن یک دست به نرده های کنار راه پله برای راه رفتن بسیار مهم است. روی بالا یا پایین رفتن از پله تمرکز کنید و کمتر به صداهای اطراف توجه کنید.

 

 پیشگیری از زمین خوردن در آشپزخانه:

  • دستگیره کشوها و کابینت ها با انواعی که به شکل D هستند جایگزین شوند، زیرا استفاده از این نوع دستگیره ها به خصوص برای افرادی که از آرتروز رنج می برند راحت تر است.
  • طبقات کابینت ها نیز به صورت کشویی باشد تا راحت بیرون کشیده شود و دسترسی به وسائل موجود در آن راحت باشد.
  • هنگام انتخاب لوازم خانگی مانند یخچال و فریزر دقت کنید از نوعی باشد که زمانی که درش باز می شود تمام مواد غذایی موجود در طبقات به راحتی دیده و قابل دسترس باشند.
  • آشپزخانه طوری باشد که کار کردن در آن ساده و بی دردسر باشد و مواردی از قبیل ارتفاع کابینت ها و غیره، قابل دسترس باشد.
  • کفپوش آشپزخانه نباید لیز باشد و باید از دمپایی استفاده گردد که سطح مناسبی را با کف آشپزخانه برقرار کرده و مانع سر خوردن شما شود.
  • از واکس‌های براق کننده کف آشپزخانه استفاده نکنید.
  • همیشه کف آشپزخانه را خشک و تمیز نگه دارید.

 

ایمن سازی سرویس بهداشتی:

  • طراحی این مکان ها باید مطابق استاندارد های بهداشتی و حتی المقدور طوری باشد که ویلچر در آنها به راحتی وارد و خارج شود و امکانات مناسب برای افراد ناتوان نیز طراحی شده باشد.
  • در این مکان میله های حمایت کننده‌ای باشد که فرد بتواند در حین حرکت دست خود را به آنها بگیرد و از آنها برای تسهیل حرکت استفاده کند.
  • نصب توالت فرنگی بالاتر از ارتفاع استانداردش برای سالمندانی که از قسمت پا مشکل دارند مفید است. همچنین نصب دستگیره در دو طرف توالت فرنگی توصیه می شود.
  • عدم استفاده از دمپایی‌های ابری برای جلوگیری از لیز خوردن در داخل توالت
  • وجود روشنایی مناسب و کافی در داخل سرویس های بهداشتی
  • استفاده از شیر آلات مناسب و راحت، نصب تهویه و…

 

پیشگیری از زمین خوردن در حمام:

  • استفاده از دمپایی‌های غیر ابری و غیر لیز برای حمام
  • استفاده از پادری‌های پلاستیکی مخصوص برای کف حمام تا هنگامیکه از حمام خارج می‌گردید به دلیل خیس بودن پاها دچار سقوط نگردید.
  • استفاده از میله های نصب شده بر روی دیوار حمام به عنوان دستگیره

 

سقوط در سالمندان

 

 

  • استفاده از یک صندلی یا چهارپایه برای زیر دوش و یا دوش دستی در صورت نشستن در حمام
  • ارتفاع دوش حمام باید به راحتی و به صورت دستی قابل تنظیم باشد. همچنین توصیه می‌شود برای جلوگیری از سر خوردن سالمند حتما بر زمین داخل و خارج فضای حمام از پدهای پلاستیکی مخصوص و ضد سرخوردگی استفاده گردد.
  • شیر آب سرد و گرم باید با کمک رنگ و یا نشانه‌های واضحی مشخص شده باشند. برای مثال شیر آب سرد با رنگ آبی و شیر آب گرم با رنگ قرمز. همچنین توصیه می‌شود شیرهای آب به سنسور حرارتی مجهز گردد تا دمای آب از یک حد تعیین شده بالاتر نرود، زیرا ممکن است سالمند حساسیت درک دمای بدن خود را از دست داده باشد و بر اثر آب داغ دچار سوختگی شود.
  • هرگز برای ایستادن به جا صابونی یا نگه‌دارنده حوله تکیه ندهید چرا که در صورت سرخوردن نمی‌توانند وزن شما را تحمل کنند و تکیه گاه مناسبی نیستند. قبل از راه رفتن داخل حمام کف‌های صابون را به خوبی بشویید تا احتمال سرخوردن را کاهش دهید.
  • درب حمام را قفل نکنید چرا که در صورت رخ دادن حادثه احتمالی، دیگران نمی‌توانند به سرعت به شما کمک کنند.


پیشگیری از زمین خوردن در اتاق:

  • نصب کلید برق اتاق در نزدیک‌ترین محل به در ورودی
  • پرهیز از پهن کردن پتو یا روفرشی بر روی فرش (ممکن است پای شما به روفرشی و یا پتو گیرکرده و باعث سقوط شما گردد.
  • قرار ندادن وسایل خانه به خصوص در مسیر اتاق خواب به توالت و آشپزخانه
  • رد کردن سیم برق مثل تلویزیون، رادیو و … از کنار دیوار
  • استفاده از نور مناسب برای روشنایی اتاق در موقع خواب شب
  • در تمام اتاق‌ها، پریزهای برق و وسایل خطرناک باید با رنگ‌هایی که به شدت جلب توجه می‌کنند (مثل قرمز پررنگ و …) مشخص شوند.
  • برای استراحت سالمندان صندلی‌ها و کاناپه‌های راحتی باید در اتاق‌ها تعبیه شود.
  • اتاق‌ها همواره باید تمیز باشند و از نظر ظاهری مرتب به نظر برسند.
  • برای کلیه پنجره‌ اتاق‌ها و تراس‌ها نرده‌های محافظ تعبیه شده باشد.
  • اتاق‌ها از سروصدای ترافیک شهر یا دیگر صداهای آزاردهنده دور باشد.
  • تهویه مناسب هوا و اعتدال درجه حرارت اتاق‌ها در زمستان‌ها و تابستان‌ها رعایت گردد.
  • استفاده از تخت خواب با ارتفاع مناسب (رسیدن هر دو پای سالمند به زمین)
  • قرار دادن تلفن در نزدیکی محل خواب و محل نشستن
  • هنگامیکه از بستر برمی‌خیزید در کنار لبه تخت بنشینید و قبل از برخاستن از بستر مطمئن شوید که گیج یا خواب‌آلود نیستید.
  • هر روز صبحانه حتما میل نمایید چرا که عدم صرف صبحانه می‌تواند به بی‌حالی، گیجی و افزایش احتمال برخورد با اشیاء و در نهایت افتادن منجر شود.
  • چنانچه حیوانات خانگی را نگه‌داری می‌کنید به آن‌ها توجه داشته باشید تا در محل رفت و آمد شما قرار نگیرند یا با پریدن روی شما سبب افتادنتان نشوند.
  • چنانچه به خاطر ضعف یا هر دلیل دیگری راه رفتن مطمئن و مناسبی ندارید از عصا و یا واکر استفاده کنید.
  • لباس‌های خود را در نزدیک‌ترین محل به تختخواب قرار دهید که به آسانی با دراز کردن دست بتوانید آن‌ها را بردارید.
  • از دمپانی غیر لغزنده ترجیحا از جنس پنبه‌ای یا چرمی استفاده کنید. عینک خود را در کنار تختخواب داشته باشید تا چنانچه خواستید راه بروید در دسترس شما باشد.


استفاده از وسیله شخصی و رانندگی در سالمندان

اگر شما وسیله نقلیه شخصی دارید، باید بدانید که تغییراتی که بر اثر افزایش سن به وجود می آیند، مثل کند شدن عکس العمل‌ها و کاهش قدرت بینایی، مهارت رانندگی را کم میکنند.

 بایدها:

  • تا جایی که امکان دارد کمتر از وسیله نقلیه شخصی استفاده کنید.
  • اگر رانندگی میکنید حتما برای معاینه چشم و تجدید گواهینامه رانندگی اقدام کنید.
  • چنانچه به شما توصیه شده است که با عینک رانندگی کنید، حتما این کار را انجام دهید.

نبایدها:

  • بهتر است شبها رانندگی نکنید. نور تند در شب، مانع دید کافی می‌شود. تلاش کنید که با برنامه‌ریزی مناسب، کارهای ضروری را در طول روز انجام دهید تا نیازی به رانندگی در شب نداشته باشید.
  • در ساعت­های شلوغ و پر ازدحام رانندگی نکنید. می­توانید زمان رفت و آمد خود را در ساعت­های خلوت روز تنظیم کنید.
  • در مسافت‌های طولانی رانندگی نکنید.

 

 

نحوه صحیح ایستادن در سالمندان

هنگام ایستادن وزن خود را روی هر دو پا توزیع کرده و بیشترین وزن خود را بر روی زیر انگشت شست پا اعمال کنید و نه پاشنه پا. بهتر است پاها را نیز به اندازه عرض شانه از هم باز کنید. کفش پاشنه کوتاه و راحت به پا کنید.

تصویر زیر وضعیت های صحیح و غلط ایستادن را نشان می دهد. سعی کنید به مدت طولانی در یک وضعیت نایستید اما هرگاه مجبور به این کار شدید، سعی کنید یک پای خود را با قرار دادن روی یک جعبه و یا چهار پایه بالا نگاه دارید و پس از مدتی پای بالا آمده را با پای دیگر عوض کنید.

 

 

 

نحوه صحیح راه رفتن

سر را بالا نگه داشته و با چشم‌هایتان مستقیم به جلو نگاه کنید. شانه‌های خود را در یک راستا با مابقی بدن­تان حفظ کنید. حرکت طبیعی بازوها هنگام راه رفتن را مختل نکنید (حرکت دست و پای مخالف). پاها را در یک راستا و موازی هم قرار داده و به اطراف منحرف نکنید.

 

 

سقوط سالمندان 

 

 

 

نحوه صحیح نشستن

برای اینکه درست نشستن را انجام دهید، صاف و قائم بنشینید، کمر راست و شانه­ها به عقب، باسن شما باید با پشت صندلی در تماس باشد، سه قوس طبیعی بدن باید حین نشستن حفظ گردند و وزن بدن را به طور مساوی در دو سوی باسن توزیع کنید.

زانوها باید هم سطح باسن و یا بالاتر از آن قرار گیرد برای این کار می­توانید از یک چهار پایه استفاده کنید، پاها نباید روی یکدیگر قرار گیرند، سعی کنید در یک وضعیت بیش از 30 دقیقه ننشینید، برخیزید و پس از انجام دادن چند حرکت کششی مجددا بنشینید. هنگام برخاستن از حالت نشسته به سمت جلو صندلی حرکت کرده و با صاف کردن پاها برخیزید.

 

 

 

 

نحوه صحیح خم­شدن، بلندکردن و حمل اشیاء

  • همواره از ناحیه زانوها درحالیکه کمر خود را صاف نگه­ داشته­اید خم شوید، هیچگاه از ناحیه کمر خم نشوید.
  • اجسام سنگین­تر از 10 کیلوگرم را بلند نکنید و اجسام سنگین را به بالاتر از سطح کمر نیاورید.
  • پاها را اندکی از یکدیگر فاصله دهید تا روبروی جسم قرار گیرند، عضلات شکم را سفت و منقبض کنید و با استفاده از عضلات پا جسم را از زمین بلند کنید، سپس زانوها را به آرامی صاف کنید.
  • هنگام حمل وسیله آن را تا حد ممکن نزدیک بدن نگه دارید، بازوها باید خم باشند، عضلات شکم سفت و به آهستگی گام بردارید. هنگام روی زمین قراردادن اجسام نیز همان مراحل بلندکردن را به طور معکوس انجام دهید (یعنی از کمر خم نشوید و از زانوهای خود استفاده کنید).

 

 

سقوط سالمندان

 

 

 هنگام حمل کیف یا چمدان آن­ها را به طور متناوب با دست دیگر حمل کنید تا توازن بین دو سمت بدنتان حفظ گردد، همیشه بین هل دادن اجسام سنگین و یا کشیدن آن، گزینه هل­دادن را انتخاب کنید.

 

سقوط سالمندان

 

نحوه صحیح پوشیدن لباس و کفش

  • نشستن روی یک صندلی کوتاه یا تکیه­کردن به دیوار برای پوشیدن یا درآوردن شلوار یا جوراب درحالیکه کمر صاف، ران و زانو خم باشد تا آسیب کمتری به کمر شما وارد شود.
  • استفاده از پاشنه­کش با دسته بلند برای پوشیدن کفش درحالیکه پا را روی پله می­گذارید.

 

 

مروری کوتاه بر بخش پیشگیری از سقوط در سالمندان

اگرچه خطر سقوط با افزایش سن بالا می­رود ولی با شناخت عوامل داخلی و محیطی سقوط، میتوان از آن پیشگیری نمود. توجه و رعایت اصول پیشگیری از سقوط مانند تمرینات بدنی و نحوه مصرف داروها و … بسیار ضروری می­باشد. با توجه به اینکه احتمال سقوط در محیط منزل بسیار زیاد است استاندارد کردن محیط داخلی منزل باعث کاهش احتمال سقوط شما می­شود.

 

 

نظر خودتان را ارسال کنید